Nhiều người trong chúng ta đã trải qua sự mất mát hoặc tổn thương theo một cách nào đó, chẳng hạn như mất người thân, ly hôn, kết thúc một tình bạn thân thiết… không phải ai trải qua những mất mát này cũng đều bị ám ảnh bởi nỗi sợ bị bỏ rơi. Tuy nhiên, với những người có nỗi sợ này, họ luôn cố gắng hết sức để níu giữ mối quan hệ đó hoặc cố gắng tránh những mất mát tiếp theo trong cuộc sống của họ.
Một đứa trẻ khi cha mẹ/ người chăm sóc thân thuộc bỏ rơi đứa trẻ do ly hôn hoặc qua đời… hoặc việc bị bỏ rơi về mặt cảm xúc có thể xảy ra khi một người nhiều lần cảm thấy mình bị lơ là, không được lắng nghe hoặc không được quan tâm. Nỗi sợ bị bỏ rơi xuất phát từ sự bất an cảm giác thiếu an toàn trong mối quan hệ.
Các dấu hiệu phổ biến của nỗi sợ bị bỏ rơi:
– Sợ ở một mình.
– Cực kỳ nhạy cảm với những lời chỉ trích.
– Những nỗi sợ hãi vô hình dù đang trong một mối quan hệ tốt đẹp
– Mức độ lo lắng cao.
– Mất kết nối cảm xúc hoặc không có cảm xúc.
– Cảm giác tự trách bản thân vì đã từng bị bỏ rơi.
– Mức độ tức giận và ganh tị cao.
– Luôn phải có một mối quan hệ lãng mạn.
– Đưa ra những cam kết quá khắt khe trong mối quan hệ lãng mạn.
Những mô tuýp của người có nỗi sợ bị bỏ rơi:
– Gắn bó với người mới quá nhanh, điều này thường thấy ở những tình bạn mới và những mối quan hệ lãng mạn mới, thường bắt đầu rất cuồng nhiệt và diễn biến rất nhanh, nhanh chóng “gắn bó” với người kia như một cách để đảm bảo mối quan hệ, thường đi đôi với việc chia sẻ quá mức cần thiết các chi tiết thân mật với người khác như một cách để thúc đẩy nhanh chóng việc “kết nối”. Điều này được thể hiện qua việc dành hàng giờ mỗi ngày để nói chuyện với một người, cảm giác như đã biết họ cả đời.
Nhiều người gắn bó quá nhanh trong một mối quan hệ khi chuyển từ mối quan hệ này sang mối quan hệ khác, có rất ít hoặc không có thời gian để trái tim mình ngơi nghỉ. Họ có thể tỏ ra “đeo bám” và thường cố gắng đảm bảo một mối quan hệ mới càng sớm càng tốt để xua tan nỗi sợ bị từ chối, bị bỏ rơi.
– Cảnh giác cao độ, ám ảnh về sự an toàn, một người sống với những vết thương lòng do bị bỏ rơi không thể chữa lành có thể trở nên cảnh giác quá mức, ám ảnh về sự an toàn của mối quan hệ. Đòi hỏi đối phương luôn phải “báo cáo” liên tục những hoạt động của họ để cho mình cảm giác an toàn khi ở cạnh người này.
Điều này có thể khiến những người trong cuộc sống của họ cảm thấy “bị mắc kẹt”, thiếu quyền tự chủ hoặc cảm thấy bị kiểm soát bởi những yêu cầu của người khác trong việc kiểm tra họ, điều này có thể gây ra sự mệt mỏi chán ghét thậm chí khinh thường. Cuối cùng, nhu cầu liên tục “kiểm tra” có tác dụng giúp giảm bớt nỗi sợ hãi mãnh liệt về việc bị bỏ rơi đối với một người, nhưng đồng thời tạo ra căng thẳng và bất ổn trong mối quan hệ của họ.
– Quá nhạy cảm khi giao tiếp, ví dụ như trong các mối quan hệ thân mật mà một người bạn, thành viên gia đình hoặc đối tác khi đưa ra phản hồi nào đó trong cuộc trò chuyện, họ nhạy cảm đến mức có thể trở nên phòng thủ hoặc chỉ trích quá mức để cố gắng bù đắp cho cảm giác dễ bị tổn thương vì bị khơi dậy nỗi sợ bị từ chối, bị bỏ rơi.
– Nhiều người sợ bị từ chối hoặc bị bỏ rơi cũng phải vật lộn với các vấn đề về niềm tin, điều này đặc biệt phổ biến trong các mối quan hệ lãng mạn. Họ có thể thường xuyên nghi ngờ rằng đối tác của họ sẽ bỏ rơi họ, điều này khiến họ dễ có hành động “bám víu”, cảm thấy “thiếu thốn” hoặc “đòi hỏi” vô lý trong mối quan hệ ấy. Thậm chí, có thể hành động bốc đồng để kiểm tra xem người đó có chung thủy với mối quan hệ hay không, hoặc liệu họ có đáng tin cậy khi “cần” hay không. Điều này đặc biệt phổ biến nếu người mà họ đang kiểm tra lại là người họ vô cùng quan tâm.
Nếu nỗi sợ bị từ chối hoặc bị bỏ rơi đang gây ra vấn đề nghiêm trọng trong các mối quan hệ, điều quan trọng là bạn phải có xu hướng tự chăm sóc bản thân, bao gồm cả việc nhận ra nỗi sợ hãi của bạn được “kích hoạt” trong những tình huống nào… Đôi khi, việc chữa lành tổn thương do bị bỏ rơi bao gồm cả việc xem xét chất lượng các mối quan hệ của bạn và tránh xa những mối quan hệ độc hại, không lành mạnh đối với cảm giác bình yên của chính bạn.
Liam Đặng

